Van 1985 tot nu

1985
Oprichting Onderling Sterk Zierikzee, een belangenvereniging van en voor mensen met een verstandelijke beperking in Zierikzee en omstreken. De vereniging opereerde zelfstandig, en los van de al veel langer bestaande ouderorganisaties. Zelforganisatie van mensen met een verstandelijke beperking was totaal nieuw in Nederland. Het waren veelal verenigingen van ouders die de belangen van mensen met een verstandelijke beperking behartigden. De oprichting van een vereniging ‘door en voor’ was een idee van Roel Kok, een vernieuwer die in een gezinsvervangend tehuis in Zierikzee werkte. Hij was in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten geïnspireerd geraakt door People First, zelforganisaties van mensen met een verstandelijke beperking. Vanaf het begin van Onderling Sterk Zierikzee was William Westveer bestuurslid, en al snel werd hij voorzitter. Ook in andere plaatsen zoals Arnhem werden Onderling Sterk verenigingen opgezet. Het aantal Onderling Sterk plaatsen groeide. (Bron: Canon Gehandicaptenzorg Nederland)

25 maart 1985
Limburgse organisaties van gehandicapten en arbeidsongeschikten houden een provinciale manifestatie tegen de stelselherziening sociale zekerheid te Sittard. ± 250 deelnemers

8 april 1986
Manifestatie ‘Samen tegen Afbraak Sociale Zekerheid’ in Amicitia den Haag georganiseerd door o.a Gehandicaptenraad en ANIB ±1000 deelnemers ondersteund door oa FNV Raad v Kerken

1987
Jopla, het Jongerenplatform van de Gehandicaptenraad, organiseert samen met het SOG een festival in Zutphen. Het SOG is de werkgroep relaties & seksualiteit van de Gehandicaptenraad. Doel van het festival is het stimuleren van de emancipatie en weerbaarheid. Er wordt een film op televisie vertoond die in opdracht van Jopla met medewerking van de IKON is geproduceerd. De film heet De Auditie.

1988
Jopla blokkeert een spoorbaan in Utrecht om te demonstreren tegen het besluit van de NS om nieuwe stoptreinen niet toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. De actiegroep Arbeid organiseert een Tribunaal. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Werkgeversorganisaties werden aangeklaagd. 

1989
WAGW manifestatie. Onder het motto ‘drie jaar gewacht en nu aan het werk!’ werd een discussie georganiseerd met staatssecretaris De Graaf (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en een viertal Kamerleden.
Laat eens merken dat je d’r bent! Was de titel van de grote ledenwerfactie die Jopla dat jaar gestart is. Het ledenaantal groeide binnen een jaar van 100 naar 300 leden!
Een actie op station Emmen omdat Jopla vindt dat de dienstverlening van de NS aan gehandicapte treinreizigers nogal wat te wensen overlaat.

1990
Ken ik die deur deur? Dit was de titel van een kaartenactie van Jopla voor een betere toegankelijkheid van cafés

1990
Wereldspelen voor gehandicapten in Assen

1990
Ondertekening van de ADA, de Americans with Disabilities Act door George Bush Sr. De ADA is een brede non-discriminatiewet op grond van handicap die internationaal als voorbeeld dient.
Bron: Bas Treffers 

23 mei 1991
Demonstratie op het Binnenhof van ruim 800 mensen met een handicap tegen de eigen bijdrage in de woningaanpassing (f 500,-) en vervoerskosten (halvering tot f 1575,- per jaar); een bezuiniging van ruim 1 miljard op gehandicaptenvoorzieningen. De actie is georganiseerd door de Gehandicaptenraad en een aantal landelijke en regionale ouderen en gehandicaptenorganisaties.

29 januari 1992
±150 gehandicapten protesteren in het gebouw van de Tweede Kamer tegen de decentralisatie van de leefvoorzieningen in de Algemene Arbeidsongeschiktheidswet AAW naar gemeenten (per 1 jan 1993) De voorzitter van de Gehandicaptenraad noemt het “een totale afbraak van het beginsel van solidariteit en van de rechten van gehandicapten”. Vijf dagen eerder op 24 januari beschrijft de VNG deze decentralisatie in een brief aan de Tweede Kamer ook al als het loslaten van het solidariteitsprincipe t.a.v. gehandicapten.

1992
Oprichting van Kort maar Krachtig in België door kleine acteur Stijn Keuleers

1992
Publicatie van “Gelijke Behandeling een plicht!” het eerste zwartboek met getuigenissen van mensen met makke over discriminatie op grond van handicap. Uitgave Gehandicaptenraad, Jopla en Independent Living Nederland

20 november 1992
De Gehandicaptenraad sluit een convenant met de werkgeversorganisatie van het midden- en kleinbedrijf KNOV. Deze gaan zich inzetten om zoveel mogelijk gedeeltelijk arbeidsongeschikten aan het werk te helpen. Het convenant bevat afspraken over betere voorlichting aan werkgevers alsook scholing voor gehandicapten.

1993
Start van een lobby voor opname van de grond handicap in de AWGB, het wetsvoorstel voor een Algemene Wet Gelijke Behandeling dat op dat moment al een jaar of tien onderwerp van discussie is.

11 mei 1993
Verkeersblokkade door 80 gehandicapten van de Zuid-Hollandlaan in den Haag uit protest tegen de bezuinigingen in de Wet Voorzieningen Gehandicapten, waarin voorzieningen voor gehandicapten gebudgetteerd en gedecentraliseerd worden naar gemeenten. Een spandoek stelt:”Wij willen niet achter de ramen, jullie wel?” De actie vindt plaats voorafgaand aan de parlementaire behandeling van de Wet Voorzieningen Gehandicapten in de Tweede Kamer.De Gehandicaptenraad becijfert dat door de voorgenomen bezuinigingen op vervoer, woonvoorzieningen en hulpmiddelen (zoals rolstoelen) gehandicapten tot ver onder het bijstandsniveau kunnen zakken. Desondanks wordt de WVG aangenomen door de Tweede Kamer, voorstemmers: CDA, PvdA, GPV, RPF, SGP en CD. De organisatie van de actie is in handen van de Gehandicaptenraad en Independent Living Nederland.
Bron: Ruud Vlek (1997) 

augustus 1993
Internationaal congres van en voor mensen met een functiebeperking ‘Eur’able’ in Maastricht, georganiseerd door Independent Living Nederland en de Gehandicaptenraad. Tijdens het congres wordt voor het eerst het thema mensenrechten van mensen met makke naar voren geschoven als cruciaal thema voor de nationale, Europese en internationale belangenbehartiging

20 september 1993
Acties van verstandelijk gehandicapten in diverse plaatsen in Nederland tegen een bezuiniging van 5% op hun dagverblijven. Initiatief? 

28 september 1993
Staatssecretaris Wallage komt in conflict met alle partijen in de Eerste Kamer (uitgezonderd het CDA) die niet akkoord gaan met bezuinigingen op de gehandicaptenvoorzieningen. De fracties waren overstelpt met brieven van gehandicapten tegen de WVG. De Eerste kamer wil de eigen bijdragen van gehandicapten aan een maximum binden, ter behoud van hun sociaal minimum. Wallage zal de mogelijkheden daarvan onderzoeken. Op 5 oktober komt hij met een voorstel de eigen bijdragen inderdaad te maximeren om zo het sociaal minimum te garanderen waarop de Eerste Kamer akkoord gaat. De WVG wordt aangenomen met steun van PvdA en CDA. De Gehandicaptenraad houdt twijfels bij de gebudgetteerde decentralisatie bij een verdubbeling van de doelgroep door de toevoeging van bejaarden.
Bron: Ruud Vlek, (1997)

6 oktober 1993
Gedeeltelijk arbeidsongeschikten werkzaam in de sociale werkvoorziening staken voor reparatie van het ‘WAO gat’.

20 december 1993
De Verenigde Naties nemen resolutie 48/96 aan, de Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities. Het document was bedoeld als basis voor een internationaal verdrag over de mensenrechten van gehandicapten. Daarvoor was toendertijd onvoldoende draagvlak. De Standard Rules hebben dus geen kracht van wet. De tekst bevat 22 hoofdregels, uitgewerkt in meer dan honderd afspraken.
Bron: Hand-Neus-Voetboek Mensenrechten, Gehandicaptenraad 1994

1994
Eerste congres van mensen met een verstandelijke beperking ‘ Laat je zien, laat je horen’ in Arcen. Ruim 250 mensen met een verstandelijke beperking namen deel aan dit driedaagse congres. Op basis van gesprekken, uitwisseling en discussies werd een slotverklaring opgesteld op 21 april 1994 waarin de deelnemers stelden hoe ze wilden leven en hoe ze hun plek in de samenleving zagen.
Slotverklaring “Wij, deelnemers van het ZVG-congres ‘Laat je zien, laat je horen’ bijeen in Arcen op 21 april 1994, overwegende: – dat wij voor het eerst in Nederland samen hebben kunnen praten over ons eigen leven; – dat tot nu toe vooral anderen over ons beslissen; – dat wij ons niet serieus genomen voelen; verklaren hierbij: – wij willen zelf kiezen met wie wij willen wonen, in wat voor huis en met welke begeleiding; – wij willen een echte baan en als normale werknemers behandeld en betaald worden; – het is niet leuk om altijd met dezelfde mensen te wonen, te werken, op vakantie te gaan, te sporten, enzovoorts; – iedereen leert van zijn fouten; wij krijgen die kans niet; – wij kunnen veel meer en wij willen dus niet langer betutteld worden; – wij willen dat er serieus naar ons geluisterd wordt en dat mensen tegen ons niet doen alsof; – en gaan nooit meer over tot de orde van de dag. Arcen, 21 april 1994.“

1995?
Blokkade van ontoegankelijke treinen op station Utrecht Centraal om de eisen van toegankelijk OV kracht bij te zetten, georganiseerd door het Jopla, het Jongerenplatform

1995?
"Wij zijn woest", Blokkade van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in den Haag. Alle in en uitgangen worden door een hondertal actievoerders met auto’s busjes rolstoelen en scootmobielen enkele uren geblokkeerd uit protest tegen (de afbraak van de sociale zekerheid?) Nadat de staatssecretaris uiteindelijk toezegt gesprekken aan te gaan met de actievoerders wordt de blokkade opgeheven en kunnen de werknemers van het Ministerie naar huis. Georganiseerd door Jopla en Gehandicaptenraad

1995?
Actie Ansichtkaart; Gehandicaptenraad, Jopla en Independent Living Nederland roepen iedereen op ansichtkaarten naar leden van de Tweede Kamer te sturen om te bereiken dat de Algemene Wet Gelijke Behandeling ook discriminatie op grond van handicap verbiedt. 

21 juli 1995
Zeven rolstoelers rijden actievoerend de Nijmeegse Vierdaagse uit; Onderwijl druk actievoerend en voorlichting gevend heeft een groep gehandicapten deelgenomen aan de Vierdaagse van Nijmegen, het grootste loopevenement van Nederland. Onder felle reacties van sommige medesporters, maar ook met veel positieve support van andere wandelaars, hebben zeven van hen het topsportevenement succesvol afgesloten. Overigens zonder een medaille te krijgen, want het organisatiecomite had hen uitgesloten van officiele deelname. De groep deed mee om officieel toegang te krijgen tot sportevenementen als deze, en meer in het algemeen om de aandacht te vestigen op de uitsluiting van gehandicapten in de samenleving.
Zie ook: http://www.youtube.com/watch?v=C1f6dzF3pxU

21 juni 1995
Oprichting LFB, Landelijke Federatie van Belangenverenigingen door en voor mensen met een verstandelijke beperking. Het initiatief voor de oprichting werd genomen door William Westveer en Conny Kooiman. De lokale Onderling Sterk verenigingen werkten landelijk samen in de LFB. William Westveer was van 1995 tot 2012 algemeen directeur. Vanaf 1996 kreeg de LFB betaalde medewerkers. Er werden regiosteunpunten opgezet in Baarn, Bergen op Zoom, Doetinchem en Wolvega. Dit leidde tot nieuwe Onderling Sterk verenigingen en themacafés. Vanaf 2001 kreeg de LFB subsidie van het Ministerie van VWS, een subsidie die in 2011 weer afgebouwd werd. (Bron: Canon Gehandicaptenzorg Nederland) 

1995
Aanname Europese Richtlijn Personenliften, de eerste Richtlijn met expliciete toegankelijkheidseisen.
Bron: Bas Treffers 

1996
Oprichting European Disability Forum (EDF), het Europese platform van belangengroepen van mensen met een functiebeperking of chronische ziekte.
Bron: Bas Treffers

 5 juni 1997
Streetrave in Den Haag; In het kader van het Nederlandse voorzitterschap van de EU en de onderhandelingen over het Verdrag van Amsterdam blokkeert een veertigtal mensen met een handicap, onder wie Luc Houx, Yolan Koster-Dreese, Geert Bakker en Bas Treffers onder muzikale begeleiding een tweetal cruciale kruispunten in het centrum van den Haag. Onder andere het kruispunt voor het Ministerie van Binnenlandse Zaken aan de Schedeldoekshaven wordt gedurende twintig minuten bezet. Doel is de eis voor een toegankelijke samenleving en de verankering daarvan in de Europese regelgeving kracht bij te zetten. Pamfletten met uitleg over de eisen worden uitgedeeld evenals een staafje zoethout om de wachtende automobilisten mild te stemmen. Een paar uur lang is het verkeer in het gehele centrum van den Haag ontregeld. Georganiseerd door de Nederlandse Gehandicaptenraad 

1997
Op het Leidseplein in Amsterdam, recht voor het Americain hotel, wordt tijdens een manifestatie voor zichtbaarheid van burgers met een functiebeperking in Europa en de Europese regelgeving een ‘makke-versie’ van het vrijheidsbeeld onthuld door GroenLinks kamerlid Tara Oedaraj Singh Varma. Georganiseerd door de Gehandicaptenraad en het European Disability Forum, EDF 

1997
Demonstratie van enkele honderden dove en slechthorende makkers en hun bondgenoten voor ondertiteling van televisieprogramma’s bij de gebouwen van de commerciële omroepen in Hilversum. Georganiseerd door de Dovenraad?

 najaar 1997
Erkenning van de Nederlandse Gebarentaal door de Nederlandse regering

 1997
Vaststelling door de Europese Unie van het Verdrag van Amsterdam, met in artikel 13 voor het eerst een verbod op discriminatie van gehandicapten. Dit artikel dient als de politieke en juridische basis voor het steeds krachtiger pleidooi van organisaties van gehandicapten voor Europese richtlijnen die discriminatie van mensen met een handicap op allerlei levensterreinen verbiedt.

 1997?
Feest der Erkenning in Utrecht, georganiseerd door het Dovenschap ter gelegenheid van de Erkenning van de Nederlandse Gebarentaal

 1997?
Nachtelijke wake op de stoep van het gerechtshof in den Haag om aandacht te vragen voor de schendingen van mensenrechten van gehandicapten in Nederland door Met Recht Anders.

 1 januari 1998
Inwerkingtreding van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (Wajong), een wet die jonggehandicapten en studenten die arbeidsongeschikt zijn een uitkering op minimumniveau kan bieden. Het betreft de groep arbeidsongeschikten die zich niet kunnen beroepen op de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) omdat ze geen arbeidsverleden hebben.
Bron: Leendert van de Merbel

 1 januari 1998
Inwerkingtreding van de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen (WAZ), een wet die verzekert tegen geldelijke gevolgen van langdurige arbeidsongeschiktheid van zelfstandigen en hun meewerkende echtgenoten.
Bron: Leendert van de Merbel

 27 november 2000
Vaststelling van de Europese richtlijn tegen discriminatie bij arbeid: "Richtlijn 2000/78/EG tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep". Deze Richtlijn verbiedt discriminatie bij arbeid en beroep op grond van handicap, leeftijd, seksuele geaardheid, godsdienst of overtuiging.

 november 2001-februari 2002
“Rechten NU! Toer” door Nederland. In ruim twintig gemeentes worden manifestaties georganiseerd en actie gevoerd voor volwaardig burgerschap, gelijke kansen en gelijke rechten en tegen discriminatie.
Organisatie is in handen van de Gehandicaptenraad in samenwerking met lokale platforms van mensen met een handicap.

22 maart 2002
Chronisch zieken en gehandicapten demonstreren in den Haag tegen de WAO plannen. 

1 april 2003
Na meer dan een decennium lobby, acties en politieke discussie neemt de Eerste Kamer de Wet Gelijke Behandeling Gehandicapten en Chronisch zieken aan. Deze wet verbiedt discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte op het terrein van arbeid, beroepsonderwijs en openbaar vervoer. Als gevolg van de Europese richtlijn van november 2000 is de Nederlandse regering uiteindelijk verplicht non-discriminatiewetgeving op het terrein van arbeid in te voeren. De WGBH/Cz treedt in werking op 1 december 2003, met uitzondering van de artikelen 7 en 8 over het openbaar vervoer.

 20 november 2003
“Vecht Mee! Veeg Mee!” Aktie in Den Haag

 2004
Acties tegen de kilometerlimiet in het nieuwe Valys vervoerssysteem

 januari 2005
Opening Het Dolhuys, het museum van de psychiatrie in het voormalig leprozen-, pest- en dolhuys in Haarlem.

 29 december 2005
Inwerkingtreding Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), behoudens enkele artikelen. Deze wet volgde de WAO (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering) op: de WIA geldt voor mensen die op of na 1 januari 2004 arbeidsongeschikt zijn geworden. Degenen die voor die datum al arbeidsongeschikt waren, blijven onder de WAO vallen.
Bron: Leendert van de Merbel

 13 december 2006
61e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties adopteert unaniem een internationaal mensenrechtenverdrag rond disability; the Convention on the Protection and Promotion of the Rights and Dignity of Persons with Disabilities. Deze VN conventie is wettelijk bindend.

 30 maart 2007
De Europese Unie tekent de VN Conventie voor gehandicaptenrechten in New York. Het is voor het eerst dat de EU als geheel een conventie ondertekent.
Bron: Bas Treffers

 26 april 2007
Stephen Hawking, 65 jaar, vliegt als eerste gehandicapte wetenschapper, aan boord van een 'zero gravity' vliegtuig, naar een hoogte van 30.000 feet en ervaart gewichtloosheid.

 26 november 2009
De Europese Gemeenschap ratificeert de VN Conventie over de rechten van mensen met beperkingen (United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities - UN CRPD). Dit is een grote stap voorwaarts en een belangrijk signaal aan alle EU-lidstaten.
Lees verder (Engels) >>